DHC - Khi vận may chạm nội lực

Làng nghề giấy Phong Khê (Bắc Ninh) vốn là "thủ phủ" giấy tái chế lớn nhất miền Bắc. Cụm làng nghề này (gồm làng nghề và 2 cụm công nghiệp) chủ yếu sản xuất giấy bao bì, giấy vệ sinh sử dụng nguyên liệu chính là giấy phế liệu và nước — từ lâu đã là điểm nóng về ô nhiễm. Kể từ đầu năm 2025, Chính quyền tỉnh Bắc Ninh đã làm rất quyết liệt khi đóng cửa hàng loạt cơ sở giấy không đạt chuẩn xử lý nước thải.

Trong giai đoạn Q4/2024 – Q1/2025, 336 trong tổng số 338 nhà máy sản xuất giấy tại Phong Khê, tỉnh Bắc Ninh đã lần lượt bị đóng cửa do các vấn đề liên quan đến môi trường.

Việc đóng cửa dẫn đến công suất thiết kế ngành giấy ước tính giảm từ 1,5 triệu tấn (khoảng 70–75% là giấy bao bì, tương đương khoảng 20% tổng công suất thiết kế toàn ngành) về khoảng 7,2 triệu tấn, đóng góp rất tích cực vào việc cân bằng lại tình hình dư cung của thị trường — đặc biệt tại khu vực Miền Bắc. Theo đó, tổng sản xuất giấy trong nước có dấu hiệu chững lại trong năm 2025. Tổng sản lượng sản xuất năm 2025 ước tính chỉ đạt khoảng 7,4 triệu tấn (+7,9% YoY).

CTCP Quản lý quỹ Trí tuệ Việt Nam (IVAM) cho rằng cần tốn từ 1,5 – 2 năm để các nhà máy mới di dời từ Phong Khê đi vào hoạt động nên việc cân bằng của thị trường sẽ được kéo dài tới ít nhất là cuối năm 2026.

Động thái này thúc đẩy quá trình tái cơ cấu ngành theo hướng bền vững hơn và mở ra lợi thế rõ rệt cho các doanh nghiệp quy mô lớn. Khi các đối thủ nhỏ rút lui khỏi thị trường, những nhà sản xuất có công suất ổn định và quy trình sản xuất đạt chuẩn như DHC đang nắm giữ lợi thế lớn để tiếp nhận thêm nhu cầu, qua đó gia tăng thị phần và duy trì mức giá ổn định hơn.

Trong năm 2025, tổng sản lượng tiêu thụ các sản phẩm giấy trong nước ước tính đạt 8,2 triệu tấn, tăng mạnh 18,8% so với mức 6,9 triệu tấn năm 2024, được hỗ trợ bởi hai động lực chính:

Sự tăng trưởng này cho thấy mức tiêu thụ nội địa và nhu cầu đóng gói phục vụ hàng hóa xuất khẩu đang phục hồi rõ rệt sau giai đoạn 2023–2024, đặc biệt ở các phân khúc như giấy công nghiệp và bao bì.

Thành công của dự án Giao Long 2 là một trong những nền tảng cho đà tăng giá cổ phiếu DHC giai đoạn 2020–2021. Dự án Giao Long 2 đã tạo bước nhảy vọt về năng lực sản xuất của DHC khi giúp tổng công suất giấy cuộn tăng 5,1 lần, đồng thời đạt suất đầu tư chỉ 4,4 triệu VND/tấn nhờ mua máy móc thiết bị với giá ưu đãi và tự triển khai xây dựng – lắp đặt.

Nhờ suất đầu tư thấp, sản phẩm của DHC có thể bán thấp hơn 3–5% so với mặt bằng thị trường, giúp nhanh chóng lấp đầy công suất và duy trì biên lợi nhuận gộp 12–17%, vượt xa mức 5–9% của các đối thủ trong nước (HHP, MZG). Thành công này củng cố vị thế DHC là doanh nghiệp có chi phí sản xuất thấp nhất ngành giấy bao bì. Với vị thế là doanh nghiệp thuộc nhóm chi phí sản xuất thấp trong ngành giấy bao bì — DHC tiếp tục đẩy mạnh công suất với dự án Giao Long 3.

Nguồn: DHC, HHP, MZG, VPPA, BSC Research tổng hợp

Ban đầu dự án có tổng mức đầu tư 1,8 nghìn tỷ đồng, nhưng ĐHĐCĐ đã phê duyệt nâng vốn lên 2,25 nghìn tỷ đồng, đồng thời tăng công suất thiết kế từ 1.000 tấn/ngày lên 390.000 tấn/năm (tương đương hơn 1.068 tấn/ngày). Việc mở rộng quy mô kéo theo tiến độ vận hành chính thức được điều chỉnh , Dự án sẽ được khởi công vào năm 2026 và đi vào vận hành chính thức từ quý 2/2028 thay vì quý 3/2027 như kế hoạch trước đó.

Khi dự án đi vào hoạt động, tổng năng lực sản xuất giấy sẽ được nâng lên ~660.000 tấn/năm, tăng trưởng 136% so với hiện tại. Không chỉ mở rộng công suất, dự án còn giúp DHC nâng chuẩn chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và tăng mức tự chủ nguyên liệu cho mảng bao bì.Khi vận hành, Giao Long 3 sẽ nâng tầm quy mô và củng cố vị thế DHC trong nhóm doanh nghiệp sản xuất giấy lớn và đáp ứng chuẩn môi trường cao.

Ước tính đóng góp của nhà máy mới: Giao Long 3 có thể cần 3 năm để đạt 90% công suất (Giao Long 2 hoạt động 100% công suất trong năm đầu tiên - 2020 và duy trì đến hiện tại) do quy mô lớn và giả định các đối thủ lớn khác cũng khởi động dự án mở rộng công suất. Ước tính sản lượng sản xuất và tiêu thụ năm 2028 sẽ đạt khoảng 400.000 tấn, tăng trưởng +30,4% YoY, chủ yếu nhờ đóng góp ban đầu của Giao Long 3 khi nhà máy mới vận hành và chỉ đạt mức ~25% CSTK. Nhà máy mới dự kiến vận hành ở mức thấp trong năm đầu, tăng tốc đáng kể từ 2029 (~55% CSTK) và tiếp tục cải thiện ở các năm sau khi dây chuyền sản xuất đạt trạng thái ổn định, định mức tiêu hao được tối ưu và tệp khách hàng dần được mở rộng để hấp thụ phần công suất gia tăng

Giai đoạn 2026-2033F, dự kiến doanh thu thuần mảng sản xuất giấy sẽ tăng trưởng với mức CAGR=13,6%/năm nhờ khả năng sản xuất được nâng lên ~660.000 tấn/năm và hiệu suất hoạt động của NM Giao Long 3 tăng dần qua các năm.

Dự kiến sản lượng xuất bán của DHC sẽ tăng trưởng đạt CAGR=12%/năm trong giai đoạn trên nhờ hưởng lợi gián tiếp từ nhu cầu đóng gói tăng cao, thông qua việc DHC cung cấp giấy công nghiệp làm đầu vào cho hoạt động sản xuất bao bì của các doanh nghiệp bán lẻ và xuất khẩu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Ngoài ra, DHC sẽ tiếp tục tăng cường tiêu thụ nội bộ để đáp ứng cho các đơn hàng của nhà máy bao bì.

Ngoài ra, DHC có kế hoạch phát triển thêm 1 nhà máy sản xuất bao bì và mặt hàng in offset để phục vụ xuất khẩu. Quy mô nhà máy bao bì là 250 tỷ đồng, diện tích 3ha, xây dựng tại KCN Phú Thuận – Bình Đại.

 

Trong 9T2025, sản lượng giấy toàn ngành đạt 5,57 triệu tấn (-2,8% YoY), nhưng tỷ lệ lấp đầy công suất cả ngành lên tới 92% — mức cao nhất trong 5–6 năm qua — cho thấy các nhà máy còn lại đã tăng sản xuất để bù đắp thiếu hụt nguồn cung và thấy dư địa tăng sản lượng của toàn ngành khá hạn chế.

 

Các doanh nghiệp nhỏ khó quay lại thị trường do rào cản ngành càng gia tăng.

 

Trường hợp có đủ nguồn vốn đầu tư, thời gian chờ phê duyệt từ cơ quan quản lý tương đối lâu (trên 6 tháng).

 

Hiện tại, các doanh nghiệp lớn vẫn chưa tái khởi động các dự án mở rộng đã hoãn lại. Nếu khởi động trong Q4/2025, thời điểm sớm nhất đưa vào vận hành là nửa cuối năm 2028 trong khi nhu cầu được dự báo tăng trưởng 6–8%. Trong đó giấy bao bì dự kiến vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất (khoảng 85% sản xuất và 75% tiêu thụ).

 

Sản lượng giấy bao bì nhập khẩu: tăng nhẹ kết hợp với nguồn cung nội địa sụt giảm đã giúp tái cân bằng lại trạng thái cung cầu của thị trường giấy Việt Nam. Nếu xu hướng này tiếp tục duy trì, giá bán bình quân nhiều khả năng sẽ cải thiện dần, qua đó hỗ trợ thêm cho đà phục hồi biên lợi nhuận trong giai đoạn cuối 2025 và bước sang 2026.

 

Nhu cầu chững lại trong cuối năm 2025 do yếu tố kỹ thuật: sản lượng tiêu thụ giấy tăng tốt trong 9T2025 chủ yếu đến từ nhu cầu dự trữ của các doanh nghiệp Mỹ trước thời điểm áp thuế tối thiểu 20% lên hàng hóa Việt Nam có hiệu lực từ 01/08/2025. Theo số liệu từ GSO, đà xuất khẩu của mặt hàng dệt may đã chậm lại trong tháng 8–10 (một trong những khách hàng lớn sử dụng bao bì giấy).

 

Kỳ vọng nhu cầu dần ổn định trong năm 2026

 

Theo dự báo của Mordor Intelligence, thị trường giấy và bao bì tại Việt Nam đạt 2,8 tỷ USD trong 2025 và dự báo tăng lên khoảng 4,5 tỷ USD vào năm 2030, tương ứng CAGR=9,7%/năm trong giai đoạn này nhờ hoạt động xuất khẩu nông – thủy sản, thương mại điện tử và xu hướng thay thế bao bì nhựa bằng các sản phẩm giấy.

 

Giá trị xuất khẩu thủy sản Việt Nam (tệp khách hàng quan trọng gián tiếp của DHC) vẫn đang tiếp tục tăng trưởng tốt 10%, 14% YoY trong tháng 9 và 10 nhờ phát triển thêm các thị trường mới từ Q2/2025 (Trung Quốc, Nhật Bản, Brazil, ...) bù đắp thị trường Mỹ sụt giảm.

 

Ngoài ra, từ tháng 11/2025, Mỹ cũng đã phát tín hiệu đầu tiên nới lỏng thuế quan đối với các mặt hàng nông sản (trái cây nhiệt đới, cà phê, ...) mà Mỹ không thể sản xuất được . Theo ban lãnh đạo Công ty, khi Mỹ đánh thuế vào thị trường Việt Nam, ngành bao bì của DHC sẽ bị ảnh hưởng khoảng 5%, ngành giấy khoảng 10%. Tuy nhiên, trong giai đoạn 3 năm tới, mặc dù tình hình thương chiến phức tạp, lãnh đạo DHC dự báo ngành giấy vẫn tiếp tục tăng trưởng 10%/năm nhờ xu hướng sử dụng giấy và bao bì cho thương mại và xuất khẩu gia tăng. Một số nhà máy hiện hữu trong ngành không đạt tiêu chuẩn về môi trường sẽ phải ngưng sản xuất, mở ra thêm dư địa cho các nguồn cung mới.

Hai động lực trên là nền tảng giúp ngành giấy cải thiện mạnh biên lợi nhuận gộp giai đoạn 9T2025. Bên cạnh đó, do nhu cầu yếu tại thị trường Trung Quốc, giá nguyên liệu đầu vào chính của ngành giấy bao bì là thùng carton cũ (OCC) tại 3 thị trường Việt Nam nhập khẩu chính lẫn giá nguyên liệu thu gom trong nước đều có xu hướng giảm nhẹ trong nửa đầu năm.

Bên cạnh đó, mức chênh lệch của giá Testliner và giá OCC Nhật Bản (một chỉ báo ngắn hạn quan trọng) đã vượt mốc 260 USD/tấn (mức cao nhất đạt được trong năm 2024) trong tháng 9 và đạt khoảng 272 USD/tấn trong tháng 10 — phản ánh tình trạng cầu cải thiện nhanh hơn cung vẫn đang tiếp diễn ở Việt Nam.

Tuy nhiên, theo dữ liệu giá OCC nhập khẩu cho thấy mặt bằng chi phí đầu vào đã có xu hướng đi ngang trong năm 2024–2025 sau giai đoạn giảm mạnh hậu 2022, nhưng mức giá vẫn ở vùng cao đáng kể so với trước dịch. Dự báo sang năm 2026, nguy cơ giá phế liệu tăng trở lại đặt ra áp lực mới lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp giấy, nhất là khi diễn biến giá OCC vốn nhạy cảm với nhu cầu toàn cầu.

Ngoài ra, trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động. Các yếu tố như khả năng điều chỉnh thuế quan, căng thẳng thương mại leo thang, hay gián đoạn tuyến vận tải – đặc biệt tại Trung Đông và Biển Đen – đều có thể tạo ra những bất ổn trong ngắn hạn..

Cùng lúc đó, chi phí logistics, đặc biệt là vận tải container, được dự báo tăng trở lại khi thương mại quốc tế phục hồi và các nút thắt về kỹ thuật, thuế quan được tháo gỡ. Trong bối cảnh cả hai cấu phần lớn của giá vốn (phế liệu và logistics) cùng có xu hướng tăng, khả năng kiểm soát chi phí sẽ trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp duy trì biên lợi nhuận.